Heet van de naald
Medewerkers gevraagd:
Wij van de Heemkundige kring kunnen nog steeds helpende handen gebruiken, zowel in ons archief- en documentatiecentrum als bij de organisatie van aktiviteiten. Wie zich geroepen voelt om ons een handje hulp toe te steken als losse medewerker mag zich steeds melden. We zullen jullie met open armen ontvangen.
Nieuws uit de regio
Kinderen en ons archief
Vic Motte
Eens te meer kregen we van de Gemeentelijke Basisschool Tervuren een aanvraag om met hun leerlingen uit het tweede leerjaar naar ons archief te komen. Daar kregen ze uiteraard een positief antwoord op.
Die maandagnamiddag van 22 september daalden ze af naar onze archiefkelder in De Zevenster. Al die trappen naar beneden en dan die geheime deur, enkel met een toegangskaart te openen, was reeds voor hen een belevenis op zich.
De groepjes werden in twee verdeeld om ze een rondleiding te kunnen geven. Alex De Coster, Jean Donnay, Jean-Pierre Leonard en ikzelf hadden de maquette van het kasteel en nog andere maquettes uitgepakt. Jean-Pierre trok een groepje kinderen mee, 250 jaar terug in de Tervuurse tijd, terwijl het andere groepje op een pc-scherm beelden en filmpjes te zien kreeg over het hertogelijk kasteel.
De kleine bezoekertjes mochten ook even gluren in de smalle gangen van onze elektronische archiefkasten. Even op een knopje drukken en, hokus pokus pats, de deuren schoven open. Zowel de leerlingen als hun juffen waren in de wolken over die paar uren van onderdompeling in het Tervuurse verleden.
Sint-Hubertusviering, oktober 2025
Vic Motte
Hoewel de heilige Hubertus niet de patroonheilige van Tervuren is, wordt zijn feest hier sinds mensenheugenis met de nodige luister gevierd. Normaliter zou dit dan wel op 3 november moeten gebeuren maar om praktische redenen is dit telkens de zondag ervoor, de laatste zondag van oktober dus.
Eind oktober zaten we in een periode van depressies, regenbuien, lagere temperaturen en andere bedenkelijke weersvoorspellingen. Het was dus afwachten of de feestviering zou meevallen. Maar die zondag zelf was het weer aan onze kant: brede opklaringen en af en toe kwam de zon erdoor. We beginnen vast te geloven dat de heilige Hubertus het weer op een akkoordje had gegooid met zijn confrater Medardus.
De eucharistieviering in de Sint-Janskerk ging door in aanwezigheid van provinciegouverneur Jan Spooren, burgemeester Thomas Geyns en een aantal schepenen en gemeenteraadsleden. Verder, zoals gewoonlijk, de Meiboomgilde en de Sint-Hubertusdragers. De dienst in de volle kerk werd opgefleurd door heerlijke gezangen van het Ceciliakoor en jachtgeschal van de Antwerpse Jachthoorngroep en de manden met broodjes werden gezegend door pastoor Jan. Men beweert dat het eten van deze gezegende broodjes razernij en een paar andere kwalen uit de buurt houdt.
Na de eucharistieviering vormde zich de stoet met tientallen ruiters, een aantal koetsen, getrokken door stoere paarden, hondenliefhebbers met hun geliefkoosde dieren, de dorpsnotabelen, Sint-Hubertusdragers en Meiboomgilde, gevolgd door vele Tervurenaars en toeristen.
De omgeving van de Sint-Hubertuskapel lag er de vorige weken modderig bij door straatwerken maar Omer Schepers, voorzitter van de Sint-Hubertusbroederschap had na aandringen bij het bedrijf dat er de werken uitvoert, toch verkregen dat de doorgang veilig gemaakt werd en een beetje minder modderig, zodat iedereen er zonder veel nadeel door kon. Bij de zegening van de dieren, die met begeleider langs de kapel liepen, gaf het jachthoornensemble gekende, prachtige jachtklanken ten gehore. Daarna bood de Sint-Hubertusbroederschap in De Zevenster aan medewerkers en notabelen een receptie aan. Omer Schepers bracht vooraf hulde aan voorganger Hubert Lyben die dit jaar overleed. Hubert had vele jaren op een voortreffelijke wijze de vieringen georganiseerd.De Leuvense poort van de warande en de ijskelder
Vic Motte en Fons Vandendael
Op maandag 17 november kwam het nieuws op radio en TV dat een aannemer dezelfde dag gestart was met de restauratie van de Leuvense poort nabij de Molenberg- en Gordaallaan.
Deze poort werd ontworpen door architect Wensel Cobergher in de tijd dat aartshertogin Isabella de Zuidelijke Nederlanden bestuurde, en dateert van 1627. Over twee jaar is dit bouwwerk dus precies 400 jaar oud. Het is een pareltje uit de vroege barok.
De poort vertoonde reeds een aantal jaren tekenen van verval door waterinsijpeling en wortelgroei. Zo’n vier jaar geleden moest de Regie der Gebouwen de poort laten stutten en voorzorgen nemen voor loskomende stenen.
Eindelijk is dus ‘genezing’ op komst. De poort wordt gereinigd en beschadigde stenen hersteld of vervangen. Alle voegen worden uitgeslepen en vervangen door een mortel op basis van kalk, om betere uitdroging van de muren te bekomen. Tevens wordt ook een deel van de warandemuur nabij het GITO hersteld, waar een omgevallen boom deze beschadigd had. De werken zullen ongeveer negen maanden duren en de totale kostprijs bedraagt 231.000 euro. De Nationale Loterij zal er een ‘figuurlijk steentje’ toe bijdragen.
Barok was een Europese kunst- en stijlperiode (circa 1600-1750) die gekenmerkt werd door overdaad, drama, beweging en sterke emoties. De stijl is herkenbaar aan zijn decoratieve versieringen, levendige kleuren, grandeur en dramatische scènes, en uitte zich in architectuur, beeldhouwkunst, schilderkunst, literatuur en muziek.
Niet dat de ijskelder moest gerestaureerd worden, maar indringers hadden de omheining vernield en het hek opengemaakt. Dat hadden we gesignaleerd aan de Regie der Gebouwen want het zorgde voor een onveilige toestand. De vleermuizen die er huizen hebben recht op een veilig onderkomen zonder verstoring en indringers riskeren binnen in de diepe kuil te vallen. Daarom heeft de Regie de zaak adequaat onder handen genomen, weer een deugdelijke afsluiting aangebracht en het hek van een beter slot voorzien zodat alles weer veilig is.Restauratie van de Sint-Pauluskerk in Vossem
Michel Probst
In Vossem werd begonnen met de langverwachte restauratie van de Sint-Pauluskerk. Sommige delen van de kerk dateren al van de jaren 1200(1). Eind augustus gingen de werken officieel van start met stabiliteits- en dakwerken. De hele renovatie zal ongeveer twee jaar duren maar moet klaar zijn tegen mei 2027, om de nodige subsidies van de hogere overheid te kunnen ontvangen. De totale kostprijs wordt geraamd op zo’n twee miljoen euro.
De stabiliteitswerken waren dringend nodig: de kerkmuren vertoonden verscheidene scheuren, wat op termijn het risico op instorting kon betekenen. Rondom de kerk werden eerst proefputten gegraven en sonderingen uitgevoerd om de draagkracht van de ondergrond en de toestand van de funderingen te beoordelen. Intussen rusten de steunmuren en zuilen op stevige betonnen palen die tot twaalf meter diep reiken. De holtes in het onderste deel van de buitenmuren werden opgevuld met een cementspecie om alles te verstevigen.
Naast de structurele werken krijgt de kerk ook een grondige opknapbeurt aan het dak, de buitenmuren en de toren, inclusief de haan en de torenspits.
Voor de start van de werken werd de volledige inboedel met de grootste zorg uit de kerk gehaald. Het kerkmeubilair kreeg tijdelijk onderdak in twee containers op het grasplein naast de kerk. Omdat sommige stukken waren aangetast door de klopkever, werden de containers luchtdicht verpakt voor behandeling. Vijf waardevolle, beschermde voorwerpen werden tijdelijk op een veilige plaats ondergebracht.
De aannemer hield ook tijdens de werken rekening met de aanwezigheid van de kerkuilen op één van de zolders. Tot het einde van de werken blijven misvieringen tijdelijk in ontmoetingscentrum Miel Puttemans in Vossem doorgaan.1. EVERAERT, L. (1991). De Sint-Pauluskerk van Vossem. De Horen, 1: 28-60.
Koninklijke Harmonie Vossems Voerezonen
Michel Probst
Vossem nam op 8 november in de Sint-Janskerk te Tervuren afscheid van Frans Moeys (°10 juni 1930 / †31 oktober 2025). Hij was erevoorzitter van de Koninklijke Harmonie Vossems Voerezonen en actief lid van tal van andere Vossemse verenigingen.
Enig in Tervuren!
Michel Probst
Welke straat heeft zijn eigen boekje? Treuveld!
In oktober 2025 verscheen de derde editie van het boekje van Treuveld. Elke tien jaar krijgt elk gezin of elke inwoner de kans om zich voor te stellen. Van elk huis en zijn bewoners werden opnieuw foto’s gemaakt.
Naast deze waardevolle inkijk in het leven van de bewoners, brengt het boekje ook de rijke geschiedenis van Treuveld tot leven, geïllustreerd met oude foto’s en kaarten. Er is bovendien aandacht voor de Treuveldfeesten, de doortocht van het WK Gravel in 2024, de bewoners die Treuveld hebben verlaten én de nieuwkomers die de straat hebben komen versterken. Bijkomend bezorgt Ken Woollard elke week een informatiebrief over interessante nieuwsjes uit Tervuren en omgeving aan al zijn buren en senioren in de straat.
Zwarte Jean
Michel Probst
Eind oktober plaatste de Vlaamse Landmaatschappij wegwijzers over het Zwarte Jean-pad. Naast bondige uitleg staan op de wegwijzers ook enkele foto’s van weleer.
Recordeditie van de 11.11.11-jogging in Vossem
Michel Probst
11.11.11 zet zich al jaren in voor internationale solidariteit met als doel een duurzame wereld waarin iedereen gelijke kansen krijgt. In Vossem wordt traditioneel op 11 november de 11.11.11-jogging georganiseerd. Dit jaar vond de loop voor de ongeveer veertigste keer plaats en dat werd een recordeditie: maar liefst 1685 deelnemers schreven zich in. Van hen genoten 558 lopers tijdens hun 5 km van het park in volle herfstkleuren, 810 sportievelingen kozen voor de 11 km, en 317 deelnemers gingen de uitdaging van 20 km aan.
Zoals altijd stond het meedoen centraal, geheel in de geest van Coubertin: “Meedoen is belangrijker dan winnen.”
(top)
Reacties
Schenkingen en aanwinsten
De heer Schoonheydt schonk ons nog een boek waarin ledenlijsten en inkomsten en uitgaven werden bijgehouden van de ter ziele gegane fanfare Vlamingen Vooruit. Het boek was ooit in bezit van Vital Wynants in de Mechelsesteenweg te Duisburg.
Rene Vanmeerbeek uit Vossem schonk ons een dossier met brieven, brevetten en mobilisatieboekjes van Jules De Wilder (°17-04-1893). Jules De Wilder was van de klasse van 1913. Hij was betrokken bij de Slag van Namen, vermoedelijk in Boninne, samen met Frans De Wals, Frans Sterckx en Frans Loockx. De eerste twee overleefden de slag niet. Frans Loockx werd krijgsgevangen gemaakt en Jules De Wilder kon ontsnappen.
Het gezin Vanleeuwe-Berden schonk ons een schilderij van de hand van pastoor-deken Davidts, dat de processie van Sint-Hubertus in de warande voorstelt. Het dateert van 1970. Verder kregen we nog een foto van een bedevaart naar Lourdes in 1939.
Necrologie
* Op 1 oktober 2025 overleed ons oudste bestuurslid Ben Renson in rusthuis Zoniën op de gezegende leef-tijd van 98 jaar. Het erfgoed van Tervuren in het algemeen en onze heemkundige kring in het bijzonder heb-ben veel aan hem te danken.
Op zaterdag 11 oktober had voor hem in de Sint-Janskerk de uitvaartdienst plaats. In het vierde nummer van De Horen wijden we een in memoriam aan hem.
